ประเทศไทยและจีนต่างมีประวัติศาสตร์การเลี้ยงโคมาอย่างยาวนาน โคสายพันธุ์พื้นเมืองเช่น โคฉินชวน และโคหนานหยาง ล้วนเป็นสายพันธุ์ที่ยอดเยี่ยม ในฐานะผู้เลี้ยงโค หากต้องการเพิ่มผลตอบแทนทางเศรษฐกิจ จำเป็นต้องพัฒนาเทคโนโลยีและวิธีการเลี้ยงอย่างต่อเนื่อง ด้านล่างนี้คือคำแนะนำเกี่ยวกับเทคโนโลยีการเลี้ยงโคและวิธีการให้อาหาร
1. สภาพแวดล้อมการเลี้ยง: ควรเลือกพื้นที่ราบ แดดส่องถึง มีการระบายอากาศตามธรรมชาติที่ดี และมีพืชอาหารสัตว์สีเขียวอุดมสมบูรณ์ ควรเลือกโคที่มีการเจริญเติบโตแข็งแรง ดวงตาสดใส และมีเสียงร้องขู่ที่ดัง เนื่องจากโคต้องการน้ำมากในระหว่างการเจริญเติบโต พื้นที่เลี้ยงจึงต้องอยู่ใกล้แหล่งน้ำเพื่อป้องกันโรคที่เกิดจากการขาดน้ำ
2. การเลือกโคขุน: ควรเลือกสายพันธุ์ที่มีลักษณะเนื้อที่เด่นชัด เช่น ปีเอมอนเตส, ลิมูซิน, ชาโรเล่ส์ และซิมเมนทอล หรือลูกโคลูกผสมเพื่อนำมาขุนตามระยะ: ลูกโค (อายุไม่เกิน 6 เดือน), โคระยะเจริญเติบโต (อายุ 6-12 เดือน) และโคโครงร่าง (อายุ 12-22 เดือน)
3. การแปรรูปและการจัดการพืชอาหารสัตว์: หญ้าแห้งควรเน้นการบำบัดด้วยแอมโมเนีย ต้นข้าวโพดควรทำเป็นหญ้าหมัก (ไซเลจ) หญ้าสดหลังตากแห้งแล้วควรเก็บในโรงเรือนทันทีเพื่อเลี่ยงฝนและแดดจัด อาหารข้นต้องนำฝุ่น ลวดเหล็ก แก้ว และกรวดออกให้หมดก่อนนำไปเลี้ยง
4. การสำรองพืชอาหารและอาหารสัตว์ที่เพียงพอ: สำรองอาหารตามเกณฑ์การบริโภคเฉลี่ยต่อตัวต่อวัน ได้แก่ หญ้าแห้ง (หญ้าแห้งแอมโมเนีย, ข้าวโพดหมัก, หญ้าอัลฟัลฟ่าแห้ง ฯลฯ) 3-10 กิโลกรัม และอาหารข้น 1.5-4 กิโลกรัม
5. การให้อาหารและน้ำ: ให้อาหารวันละ 2 ครั้ง เช้าและเย็น ห่างกัน 12 ชั่วโมงเพื่อให้โคมีเวลาเคี้ยวเอื้องและพักผ่อนเพียงพอ ลำดับการให้อาหารควรให้户外อาหารหยาบก่อนอาหารข้น ให้อาหารแห้งก่อนอาหารเปียก และให้ทีละน้อยแต่บ่อยครั้ง ในช่วงฤดูหนาวควรผสมอาหารแบบแห้ง ส่วนฤดูร้อนผสมแบบเปียก ห้ามให้อาหารที่ขึ้นราหรือเน่าเสียเด็ดขาด ควรให้น้ำวันละ 2-3 ครั้ง (ฤดูร้อน 3-4 ครั้ง) และอุณหภูมิน้ำในฤดูหนาวควรอยู่ที่ประมาณ 0 องศาเซลเซียส
6. โรงเรือนต้องมีแดดส่องถึง แห้ง และระบายอากาศได้ดี: โคโตเต็มวัยแต่ละตัวต้องมีพื้นที่ 3 ตารางเมตร ภายในโรงเรือนต้องมีรางอาหารและรางน้ำ ส่วนภายนอกโรงเรือนควรมีพื้นที่ในร่มและกลางแจ้งสำหรับผูกโคและรางน้ำภายนอก
7. การรักษาความสะอาดของโรงเรือนและอุปกรณ์: ทำความสะอาดมูลโคทั้งภายในและภายนอกโรงเรือนทุกวัน รองพื้นนอนโคด้วยหญ้าแห้งยาว 5-10 เซนติเมตรเพื่อป้องกันโรคกีบอักเสบ (Laminitis) อุปกรณ์ภายในและภายนอกควรฉีดพ่นฆ่าเชื้อด้วยไลโซล 0.3% ทุกครึ่งเดือน รางอาหารต้องล้างให้สะอาดก่อนให้อาหารและฆ่าเชื้อด้วยสารละลายโซดาไฟ (โซเดียมไฮดรอกไซด์) 2-3% ทุกสัปดาห์ รางน้ำต้องล้างและเปลี่ยนน้ำบ่อยๆ ควรแปรงขนโควันละ 1-2 ครั้งเพื่อรักษาความสะอาดของตัวโค
8. การรักษาการออกกำลังกายที่เหมาะสม: ในช่วงระยะการขุนควรให้โคอยู่อย่างสงบและเคลื่อนไหวน้อยที่สุดเพื่อช่วยในการเคี้ยวเอื้องและพักผ่อน ลูกโคที่จะนำมาขุนควรทำการตอน ลานออกกำลังกายต้องสงบ แห้ง และกว้างขวาง มีพื้นที่เพียงพอสำหรับการยืนและการเคลื่อนไหว
9. การป้องกันโรค: เพื่อเพิ่มภูมิคุ้มกันของโค สามารถผสมวิตามินหรือยาปฏิชีวนะลงในอาหารเพื่อลดโอกาสการเกิดโรค และทำความสะอาดตัวโคเป็นประจำเพื่อลดความเสียหายจากยุงและแมลง ในวันที่มีแดดจัด ควรนำโคออกจากโรงเรือนเพื่อตากแดดฆ่าเชื้อโรค
10. การทำความสะอาดตามกำหนดเวลา: โคมีความต้านทานโรคสูง แต่หากอยู่ในสภาพแวดล้อมที่สกปรกเป็นเวลานานจะทำให้เกิดโรคได้ง่าย ควรทำความสะอาดคอกโคทุกวัน ล้างมูลและเศษอาหารให้สะอาด และฆ่าเชื้อรางอาหารและเครื่องให้น้ำเพื่อให้โคเจริญเติบโตอย่างแข็งแรง
สรุป: ข้อมูลข้างต้นคือคำแนะนำเกี่ยวกับเทคโนโลยีการเลี้ยงโคและวิธีการให้อาหาร โคเป็นสัตว์เศรษฐกิจที่มีคุณค่า การเลี้ยงโคต้องใช้วิธีการทางวิทยาศาสตร์ที่เหมาะสมเพื่อเพิ่มการเจริญเติบโต สุขภาพ และผลผลิต ซึ่งจะช่วยเพิ่มผลตอบแทนจากการเลี้ยงให้สูงสุด